لینک های مفید

 

 

 

 

  تعداد بازدید :10165093  

.:: به وب سايت دانشگاه بوعلي سينا خوش آمديد. ::.

شرح خبر

 

22/10/1391

نگاهی کوتاه به شخصیت علمی امام حسن مجتبی(ع)

دامنه شخصیت بی مانند سبط اکبر پیامبر(صلی الله علیه و آله) امام حسن مجتبی(علیه السلام) آن قدر وسیع و گسترده است که آثار و نشانه های آن در تمام کتاب های حدیث، تراجم، سیره، تاریخ و مناقب فراوان به چشم می خورد. به بهانه سالروز شهادت آن امام همام، نگاهی کوتاه داریم به شخصیت علمی آن حضرت.

تواضع، فروتنی، خدا ترسی، روابط حسنه، احترام متقابل و کمک به بینوایان از ابعاد برجسته زندگی آن سرور جوانان بهشتی است. آن بزرگوار بازویی علمی، قضایی، و نیرویی بسیار کارآمد برای حکومت علوی و شخص امیرمؤمنان(علیه السلام) بوده اند. امام(ع) از جمله کسانی بودند که از آغاز تا پایان به دفاع از حریم امامت پرداختند و نه تنها در جنگ های جمل، صفین و نهروان فعالانه شرکت جستند، بلکه در بسیج نیروها از کوفه برای مقابله با فتنه طلحه و زبیر، گام های بسیار مثبت و مؤثری برداشتند.

امام حسن(ع) در نگاه پیامبر(صلی الله علیه و آله)

امام حسن مجتبی(علیه السلام) کودک بودند که پیامبر بزرگوار اسلام(ص) از ایشان به عظمت و بزرگی یاد می کردند. به یقین این برخوردهای محبت آمیز که هیچگاه در زمان خاص و یا در محدوده خاصی ابراز نمی شد، نشان دهنده این بود که آن حضرت می خواستند نقاب از چهره امام حسن(علیه السلام) کنار زده و شخصیت والای ایشان را بیش از پیش، به مسلمانان معرفی کنند. حذیفه گوید: روزی صحابه رسول خدا(صلی الله علیه و آله) در نزدیکی کوه حرا- یا غیر آن - گرد پیامبر(ص) جمع شده بودند که امام حسن (ع) در خردسالی با وقار خاصی به جمع آنان پیوستند. پیامبر(صلی الله علیه و آله) با نگاه طولانی که بر ایشان داشتند، همه را مخاطب قرار داده و فرموندد: آگاه باشید که همانا او - حسن- بعد از من راهنما و هدایتگر شما خواهد بود. او تحفه ای است از خداوند جهان برای من؛ از من خبر خواهد داد و مردم را با آثار باقی مانده از من آشنا خواهد کرد. سنت مرا زنده خواهد کرد و افعال و کردارش نشانگر کارهای من است. خداوند عنایت و رحمتش را بر او فرو فرستد. رحمت و رضوان خداوند بر کسی باد که حق او را بشناسد و به خاطر من به او احترام نموده و نیکی کند. مورخان نوشته اند که: روزی رسول خدا(صلی الله علیه و آله) ضمن اظهار محبت به امام حسن مجتبی(علیه السلام) فرمودند: همانا حسن ریحانه من است. و این فرزندم سید و بزرگ است و به زودی خداوند به دست او بین دو گروه مسلمان، صلح بر قرار خواهد کرد.

گواه رسالت نبوی(صلی الله علیه و آله)

و در ادامه ماجرایی که حذیفه به نقل آن پرداخته بود، آمده است که ناگاه مرد عربی، چماق به دست وارد شد و فریاد برآورد: کدامیک از شما محمد هستید؟ یاران رسول خدا(ص)، با ناراحتی جلو رفته و گفتند: چه می خواهی؟ رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمودند: آرام بگیرید. مرد عرب خطاب به پیامبر(صلی الله علیه و آله9 گفت: تو را دشمن داشتم، و اکنون دشمنی من نسبت به تو بیشتر شد. تو ادعای رسالت و پیامبری کرده ای، دلیل و برهانت چیست؟ حضرت فرمودند: چنانچه مایل باشی، عضوی از اعضای من به تو خبر دهد که برهان و دلیلم روشن تر خواهد بود. مرد عرب گفت: مگر عضو انسان هم سخن می گوید؟! پیامبر(صلی الله علیه و آله) فرمودند: آری. حسن جان! برخیز. مرد عرب که گمان می کرد، پیامبر(صلی الله علیه و آله) او را مسخره می کند، گفت: خود از عهده پاسخگویی بر نمی آیی، خردسالی را از جای بلند می کنی تا با من صحبت کند؟! رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمودند: به زودی او را آگاه به خواسته های خویش خواهی یافت. طبق پیش بینی رسول خدا(صلی الله علیه و آله) امام حسن مجتبی(علیه السلام) از جای برخاستند و از وضعیت آن مرد عرب و چگونگی گرفتاری وی در بین راه سخن گفتند؛ به گونه ای که باعث تعجب و حیرت او شده و گفت: ای پسر! تو این مطالب را از کجا می دانی ؟! تو اسرار دل مرا بر ملا ساختی، گویی همراه من بوده ای! مگر تو غیب می دانی؟ آن گاه مسلمان شد.

امام حسن(ع) در نگاه امیرمؤمنان(علیه السلام)

امام حسن مجتبی(علیه السلام) در نگاه حضرت علی(علیه السلام) شخصیتی بسیار بزرگ و ممتاز بود. حضرت علی(علیه السلام) از همان دوران کودکی - امام حسن(ع) - که آیات الهی را برای مادرشان فاطمه زهرا(س) می خواندند، را شناختند و در طول سالیانی که در کنار یکدیگر بودند، همواره از فرزند خود تعریف، تمجید و تقدیر می کردند. حتی در برخی از موارد، قضاوت یا پاسخ به سؤالات علمی را به عهده ایشان می گذاشتند. نمونه های زیر، بیانگر شخصیت علمی و جایگاه والای آن حضرت در نزد پدر بزرگوارشان می باشد.

روزی یک فرد شامی، نزد امام حسن(علیه السلام) آمد و خود را از پیروان امیرمؤمنان(ع) معرفی کرد. حضرت به وی فرمودند: تو از پیروان ما نیستی، بلکه برای پادشاه کشور روم، سؤال هایی پیش آمده و پیکش را نزد معاویه فرستاده، او در جواب عاجز مانده، تو را به نزد ما فرستاده است. پیش از آن که مرد شامی سؤالات خود را مطرح کند، امام حسن(علیه السلام) لب به سخن گشودند و فرمودند: آمده ای که چنین سؤال هایی را مطرح کنی: فاصله بین حق و باطل چقدر است؟ بین آسمان و زمین چقدر فاصله است؟ قوس و قزح چیست؟ کدام چشمه و چاه است که ارواح مشرکان در آن جمع هستند؟ ارواح مؤمنان در کجا جمع می شوند؟ خنثی کیست؟ کدام ده چیز است که هر یک سخت تر از دیگری است؟ مرد عرض کرد: یا بن رسول الله(ص) درست است، پرسش های من همین ها است که فرمودید. سپس امام در حضور پدر به تمام آن پرسش ها پاسخ گفت. وقتی مرد شامی این پاسخ ها را شنید، گفت: گواهی می دهم که تو فرزند رسول خدا(ص) هستی و همانا علی بن ابی طالب(ع) سزاوارتر است برای خلافت و جانشینی رسول خدا از معاویه...

از دیگر دلایل شخصیت علمی و جایگاه والای آن حضرت این است که امیرمؤمنان(علیه السلام) از ایشان خواستند تا در جریانی بسیار مشکل، داوری کنند. ایشان نیز درباره فردی که چاقو در دست داشت و در خرابه ای کنار کشته ای دستگیرش کرده بودند و همچنین درباره فرد دیگری که خود اقرار کرده بود که مقتول در خرابه را، او کشته است ،چنین قضاوت کردند: قاتل واقعی با اقرار و صداقتش، جان متهم را نجات داد و با این کار، گویی بشریت را نجات داده است و خداوند فرمود: هر کس انسانی را از مرگ رهایی بخشد. چنان است که گویی همه مردم را زنده کرده است. بنابراین، آن دو را آزاد کنید و دیه مقتول را از بیت المال پرداخت نمایید.

امام حسن(ع) و نقل حدیث از پیامبر(صلی الله علیه و آله)

از جمله افرادی که نامش جزو راویان و محدثان از رسول خدا(صلی الله علیه و آله) در تاریخ ثبت گردیده، امام حسن مجتبی(علیه السلام) است. امام که در حیات پیامبر(صلی الله علیه و آله) هنوز ده سال نداشت، با دریافت گفته های پیامبر(ص) که گاهی آیات وحی بود و گاهی روایات، آنها را از سینه پیامبر(ص) به سینه خودشان منتقل کرده و سپس به دیگران انتقال می دادند. امام حسن(علیه السلام) با شنیدن آیات وحی که بر رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرود می آمد، بی درنگ به منزل آمده و آنها را برای مادرشانحضرت فاطمه زهرا(س) قرائت می کردند که این مسأله باعث تعجب امیر مومنان(علیه السلام) شده بود.

یکی از بهترین شواهد و دلایل شخصیت والای امام حسن مجتبی(علیه السلام) این است که ایشان از همان آغاز جوانی، بلکه کودکی، آنچه را که از زبان پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) گرفته بود، سخاوتمندانه در اختیار دیگران قرار می دادند. ابن الصباغ مالکی درباره این کلاس پر خیر و برکت می نویسد: درباره حضرت حسن بن علی - که درود بر او باد - نقل شده است که در مسجد رسول خدا(صلی الله علیه و آله) می نشستند و تشنگان معارف اسلامی گرداگردش حلقه می زدند. ایشان به گونه ای سخن می گفتند که تشنگان علم و معرفت را سیراب نموده و ادله و براهین دشمنان را باطل کند...

 

نظر شما درباره اين خبر

 

 
 
نام فرستنده
پست الكترونيك  
نظر شما
 
 

همایشها

 

سی و دومین گردهمایی و نخستین کنگره بین المللی تخصصی علوم زمین

 

 

Copyright © 2005 Buali Sina University. All rights reserved